Gheskiere Paul - Klinisch Psycholoog - Psychotherapeut - Mental Coach

Vruchtbaarheidsproblemen
Back

Vruchtbaarheidsproblemen
Vruchtbaarheidsproblemen  zorgen voor vele veranderingen in de relatie van een koppel. Het kan een koppel dichter bij elkaar brengen in hun onuitgesproken gevoelens rond verdriet en hoop. Het kan gevoelens van wrok of schuld naar voor brengen, van wederzijdse ondersteuning en begrip, van gevoelens waarvan men niet wist dat men deze had.Wanneer de eerste maanden van onderzoek zich ombuigen in frustrerende jaren van behandelingen is het niet te verwonderen dat seks algauw zijn associaties met plezier en ontspanning verliest en tot een functionele activiteit verwordt.
De psychologische impact van verminderde vruchtbaarheid op seksualiteit hangt voor een groot deel samen met het zelfbeeld. Fertiliteit gaat in onze perceptie vaak hand in hand met seksualiteit. Zo veronderstellen we allemaal automatisch dat een zwangere vrouw precies zwanger is doordat ze seks had. In veel culturen heeft een man met zes zonen meer aanzien. Hij wordt als meer viriel of potent beschouwd.
In de literatuur rond verminderde fertiliteit wordt veel aandacht besteed aan de emotionele reactie op de diagnose van verminderde vruchtbaarheid. Fertiliteitsproblemen hebben immers betrekking op verschillende soorten verlies.
Het is vaak zo dat een vrouw zich minder vrouw en een man zich minder man voelt gedurende een bepaalde tijd wanneer men geconfronteerd is met de verminderde vruchtbaarheid.
Bepaalde periodes in het leven hebben een invloed op gevoelens omtrent seksualiteit van het individu of het koppel met fertiliteitsproblemen.
Proberen zwanger te worden : Het gebruikelijke advies aan een koppel dat een gezin wenst te starten is dat het een jaar ‘probeert’, dus dat het gemeenschap heeft zonder voorbehoedsmiddelen. Deze periode kan ingekort worden wanneer de vrouw een dertiger is of wanneer één of beide partners een geschiedenis van fertililiteitsproblemen heeft.
Twijfels over de eigen fertiliteit resulteren zeer vaak in een verhoogd bewustzijn van andermans vruchtbaarheid. Zwangere buiken, lawaaierige kinderen in supermarkten, mediareportages over vruchtbaarheidstechnieken, ouders die te kennen geven een kleinkind te willen enz.
Dit alles kan beginnen wegen op het vertrouwen in de seksualiteit van de man of vrouw die een kind wenst. Onvermijdbaar wordt de seksuale activiteit afgestemd op de vruchtbare periode van de vrouw. De spontaneïteit begint te verdwijnen wanneer het seksuele leven van het koppel maand na maand in functie staat van de voortplanting en geconfronteerd wordt met het falen op dit vlak. Mannen beginnen zich soms een dekstier te voelen en vrouwen voelen zich minder aangetrokken tot seks omdat het toch niet resulteert in een zwangerschap.
Onderzoeken en behandelingen : Personen die niet geconfronteerd worden met fertiliteitsproblemen schrikken doorgaans nogal van het aantal, de complexiteit en impact van medische onderzoeken dat een koppel met problemen ondergaat om te achterhalen waarom een zwangerschap uitblijft.
Temperatuurcurve : De temperatuurcurve kan het leven van iemand gaan bepalen. Het brengt het intieme leven van het koppel ongevraagd naar buiten. Wanneer de kinderwens onvervuld blijft, wordt de seksualiteit erg cyclisch benaderd en herleid tot temperatuurmetingen, ovulatie, berekeningen, vrijen omdat het het juiste tijdstip is en de teleurstellende tekenen van beginnende menstruatie. Zorgen, depressie en ruzies over seks zijn vaak het gevolg van deze slopende periode.
Het is niet zozeer het in kaart brengen van het fysische, maar alles wat hier mentaal en emotioneel mee verbonden is dat een bron van stress creëert, ook al is men zich niet zozeer bewust van wat er gebeurt.
Sperma onderzoek : De meeste mannen voelen dat hun mannelijkheid op het spel staat wanneer ze geconfronteerd worden met het aanmaken van een staaltje, waardoor dit soms niet lukt. Het is niet ongebruikelijk dat de man gedurende een korte tijd, voornamelijk in de periode van onderzoeken of behandelingen, impotent wordt.
Samenlevingstest of post-coïtus test : Waarschijnlijk één van de meest confronterende fertiliteitsonderzoeken is de post-coïtustest. Bij dit onderzoek wordt baarmoederhalsslijmvlies verwijderd kort nadat het koppel gemeenschap had. Het slijmvlies wordt dan onderzocht onder de microscoop op de kwaliteit ervan en op aanwezigheid van de zaadcellen.
Hoewel de post-coïtustest pijnloos en makkelijk uitvoerbaar is, voelen velen zich ongemakkelijk bij dit onderzoek omdat het naar hun gevoel erg indringt in hun relatie. Men voelt zich verplicht om op het gewenste tijdstip de gewenste handeling uit te voeren, daarna de rush naar het ziekenhuis om de afspraak te halen, het ongemak en de angst om te falen wanneer er enkele zaken niet naar behoren zijn gebeurd.
Afhankelijke positie als “patiënt”
Wanneer fertiliteitsproblemen worden onderzocht, bevinden de patiënten zich in een ondergeschikte en afhankelijke relatie van de artsen en medische wereld. Koppels zijn wanhopig om een oplossing voor hun probleem te vinden en zijn daardoor erg volgzaam en tonen vaak hun ongemakkelijke gevoelens en stress niet aan de artsen. Ze moeten de meest intieme aspecten van hun leven tentoonstellen en onthullen, nl. hun seksuele relatie en alles wat hiermee samenhangt en hun grote en onvervulde kinderwens.
Behandelingen
Wat de meeste fertiliteitsbehandelingen gemeen hebben is dat de verminderde vruchtbaarheid niet genezen wordt. Hierdoor weet men dat na een zwangerschap vaak weer beroep dient gedaan te worden op de behandelingen om een volgend kind te kunnen krijgen. Een gevoelen van onvolmaaktheid kan sluimerend aanwezig blijven, ook al is men zwanger of heeft men een kind gekregen.
Conclusie
Eén van de doelen van psychologische en/of emotionele ondersteuning bij mensen met vruchtbaarheidsproblemen is hen te helpen seksualiteit en procreatie los te koppelen van elkaar zodat seks beschouwd kan worden als iets aangenaams en waardevols op zich zonder dat dit een middel is om een doel te bereiken. Meer praktisch kan dit vertaald worden in het voor een tijdje aan de kant leggen van de temperatuurcurves, in het inlassen van een pauze tussen de behandelingen. Intimiteit dient te worden herontdekt en heringevuld. Het kan zijn dat een koppel enige hulp zoekt bij het terugbrengen van de spontaneïteit in hun seksuele leven, bijvoorbeeld door tijd en plaats van vrijen te veranderen. Het kan ook zijn dat een koppel nood heeft aan seksuele therapie wanneer de seksuele problemen blijven of wanneer deze reeds bestonden vooraleer de fertiliteitsproblemen naar voor kwamen.